Το χρυσό δρομάκι "των Αλχημιστών" στην Πράγα - Ιούλιος 2022

 

Στο κάστρο της Πράγας ο επισκέπτης μπορεί να φτάσει με πολλούς τρόπους. Ο καλύτερος είναι να αξιοποιήσει τα κουράγια του και να ανέβει με τα πόδια για να απολαύσει και τη διαδρομή μέσα από στενά δρομάκια με παραδοσιακά εστιατόρια και μικρά μαγαζάκια. 

Στην κορυφή του κάστρου - ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης - βρίσκονται το παλάτι (ένα από αυτά που δεν ξέχασα ποτέ ήδη από τα μαθητικά μου χρόνια ήταν η «εκπαραθύρωση της Πράγας», κάποιοι καημένοι διαπραγματευτές που καθόλου δεν σεβάστηκε ο τότε αυτοκράτορας και, όπως λέει η λέξη, έδωσε εντολή να τους γκρεμοτσακίσουν – ήταν η αφορμή για το ξέσπασμα του τριακονταετούς πολέμου), οι ναοί του Αγίου Βίτου και του Αγίου Γεωργίου με πολύ ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και εσωτερική διακόσμηση.

Αυτό όμως που μου έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν η λεγόμενη «Χρυσή Οδός». Ή αλλιώς, το σοκάκι των αλχημιστών.

Ως αλχημιστές συνηθίζουμε να χαρακτηρίζουμε τους «ερευνητές» που – στα χρόνια του Μεσαίωνα κυρίως – επεδίωκαν τη μετατροπή κοινών μετάλλων σε χρυσό και την ανακάλυψη του ελιξηρίου της ζωής για την πολυπόθητη αθανασία.

Βέβαια, στο συγκεκριμένο δρομάκι, που σήμερα είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ο επισκέπτης βλέπει κατοικίες (όλες μικροσκοπικές) ανθρώπων λιγότερο «μυθικών». 

Το σπίτι με τον αριθμό 22 όπου έζησε κάποια χρόνια ο Τσέχος συγγραφέας Φραντς Κάφκα.  

Ή το εργαστήριο κεραμικής. 

Ή το μπλέ σπίτι με τον αριθμό 14, κατοικία της χαρτορίχτρας μαντάμ ντε Τεμπ, της κυρίας Ματθίλδης Προύσοβα, με τα μαύρα ρούχα και το καπέλο με φτερά στρουθοκαμήλου. Αυτή ατυχώς (για την ίδια) είχε προβλέψει το τέλος του Ναζιαμού, με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να πεθάνει στη διάρκεια μιας όχι και τόσο φιλάνθρωπης ανάκρισης. 

Η ιστορία του Κάστρου, του αυτοκράτορα Ροδόλφου Β των Αψβούργων, των Αλχημιστών, των Εβραίων της Πράγας και άλλων πραγματικών γεγονότων παρουσιάζονται με υπέροχη παραμυθιακή προσέγγιση στο βιβλίο του Λέο Περούτς "Νύχτες κάτω από την Πέτρινη Γέφυρα" που επιμένω να διαβάζω κάθε φορά πριν, μετά ή στη διάρκεια ενός ακόμα ταξιδιού σ' αυτήν την πανέμορφη πόλη. 

Μαυρομμάτι Καρδίτσας, στο Μουσείο του Γ. Καραϊσκάκη - Μάρτιος 2017

Μια τριήμερη εκπαιδευτική εκδρομή με την Γ΄ τάξη του 4ου Γυμνασίου Αγίας Παρασκευής ήταν η αφορμή να ανακαλύψω το Μαυρομμάτι και να προσθέσω στο πρόγραμμα μια επίσκεψη στο σπίτι που σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο αφιερωμένο στον Γεώργιο Καραϊσκάκη. Για να έχουμε πρόσβαση, χρειάστηκε αφενός να πεισθεί (με δυσκολία) ο συνεργάτης του τουριστικού γραφείου να ενσωματώσει την παράκαμψη και αφετέρου να γίνουν οι απαραίτητες συνενοήσεις με τον Δήμο Καρδίτσας για διαδικασίες που είναι περιττό να αναφερθούν εδώ. 

Στην πλατεία του χωριού γύρω από τον χάλκινο έφιππο αδριάντα του Καραϊσκάκη βγάλαμε τις πρώτες αναμνηστικές φωτογραφίες και στη συνέχεια ανεβήκαμε την μικρή πέτρινη σκάλα που οδηγεί στο σπίτι-μουσείο. 

Μας υποδέχτηκε ο κύριος Δημήτρης Γιώτης, Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μαυρομματίου Καρδίτσας «Ο Καραϊσκάκης» που μας ξενάγησε στους χώρους και μας παρουσίασε τα εκθέματα, εργαλεία, όπλα, λίγα διακοσμητικά, πίνακες και - αυτά στα οποία κυρίως εστιάσαμε - τα όπλα του ίδιου του ήρωα της Επανάστασης. 

Φυσικά δεν χάσαμε την ευκαιρία να κάνουμε ένα σύντομο μάθημα Ιστορίας επί τόπου, σχετικά με την κατάσταση της περιοχής στην Τουρκοκρατία, τα αρματολίκια και τα επαναστατικά κινήματα, όπως και για τη ζωή του Καραϊσκάκη. Ο κ. Γιώτης μας μίλησε για τη μονή του Αγίου Γεωργίου όπου διέμενε η μητέρα του και μας υπέδειξε την ευρύτερη περιοχή της σπηλιάς όπου αυτή κατέφυγε έγκυος για να γεννήσει το παιδί της, γιο του αρματολού Δημητρίου Καραϊσκου. 

Σταθήκαμε μπροστά στο αντίγραφο του πίνακα του Θεοδώρου Βρυζάκη "Το στρατόπεδο του Καραϊσκάκη στο Φάληρο" (το πρωτότυπο έργο βρίσκεται στην Εθνική μας Πινακοθήκη) και εκτός των άλλων προσώπων εντοπίσαμε κάτω δεξιά την Μαριώ, μια τουρκοπούλα που διασώθηκε από τον ήρωα σε μικρή ηλικία, βαφτίστηκε χριστιανή και τον ακολουθούσε κατά πόδας μέχρι τον θάνατό του. 

Με αρκετή αμηχανία αρχικά αλλά ανέλπιστα ωραία στη συνέχεια, τα παιδιά με την καθοδήγηση του καθηγητή Μουσικής τραγούδησαν στη μνήμη του Γ. Καραϊσκάκη το παρακάτω τραγούδι... 

Στα κάστρα του Λίγηρα - Οκτώβριος 2023

Ο Λίγηρας (Loire‎‎) είναι με 1.020 χιλιόμετρα συνολικό μήκος ο μεγαλύτερος ποταμός της Γαλλίας. Στην κοιλάδα του βρίσκονται υπέροχα μεσαιωνικά και αναγεννησιακά κάστρα, κατοικίες βασιλέων και ευγενών που επιθυμούσαν να επιδίδονται στο προσφιλές σπορ του κυνηγιού μακριά (αλλά και σχετικά κοντά) από το Παρίσι. Ένα ταξίδι στα μέρη αυτά ήταν παλιά επιθυμία και έγινε πραγματικότητα τον Οκτώβριο του 2023. 

Μετά από ένα απαραίτητο τριήμερο στο Παρίσι οδηγώντας ένα συμπαθητικό Citroen φίλων, με μια σύντομη στάση στην "μυθική" Ορλεάνη (Ιωάννα της Λορραίνης, κλπ),

και αφετηρία την πόλη Blois, κάναμε για πέντε ημέρες road trip στη βόρεια και κεντρική κοιλάδα του Λίγηρα, περιδιαβαίνοντας ασφαλείς επαρχιακούς δρόμους, απολαμβάνοντας όμορφη φθινοπωρινή φύση και αναζητώντας με απόλυτη αποτυχία εστιατόρια για μεσημεριανό φαγητό (τα πάντα στη γαλλική επαρχία είναι κλειστά μεταξύ περίπου 14.00 και 19.00).

Εδώ πρέπει να μνημονεύσω δύο ονόματα που υπήρξαν οι φίρμες στους τομείς της δημιουργίας των κάστρων (όσων τουλάχιστον επισκεφτήκαμε) και της κυριαρχίας έναντι αντιπάλων, τον Φραγκίσκο Α΄ και την Αικατερίνη των Μεδίκων. Της δεύτερης με εντυπωσίασαν τα υπνοδωμάτια και οι βιβλιοθήκες με τα μυστικά συρτάρια των δηλητηρίων, ειδική προσφορά για τους άτυχους, ανεξαρτήτως φύλου... 

To βασιλικό κάστρο στο Blois δεσπόζει στην ομώνυμη πόλη. Μπαίνοντας από την εξωτερική πύλη στην κεντρική αυλή βλέπεις τέσσερις διακριτές πτέρυγες χτισμένες σε διαφορετικά αρχιτεκτονικά στυλ χαρακτηριστικά των περιόδων της μνημειώδους γαλλικής αρχιτεκτονικής από τον 13^ο έως τον 17^ο αιώνα.

Εντυπωσιακά τα πελώρια τζάκια, οι πορσελάνινες στόφες και παντού σκαντζόχοιροι και σαλαμάνδρες, το χαρακτηριστικό έμβλημα των βασιλικών δυναστειών της εποχής. 

Έντονη εδώ, η "παρουσία" της Αικατερίνης των Μεδίκων, το υπνοδωμάτιο και κυρίως το "βασίλειό"της, η βιβλιοθήκη με τα βάζα ιταλικής τεχνοτροπίας για τα φάρμακα, τα αρώματα και τα δηλητήρια. 

Το κάστρο Chambord έχει μια μεγαλειώδη όψη, ιδανική για αναμνηστικές φωτογραφίες. Εντυπωσιακή είναι η κεντρική ελικοειδής σκάλα. Δύο άνθρωποι ξεκινούν από διαφορετικές αφετηρίες και ανεβαίνοντας βλέπονται στα κεφαλόσκαλα μέσα από αντικρυστά ανοίγματα. Η κατασκευή της (δύο σπείρες που συμπλέκονται δίνοντας αρχικά την εντύπωση ενιαίας κλίμακας) θεωρείται εξαιρετικά πρωτοποριακή για εκείνη την εποχή και αποδίδεται – χωρίς αποδείξεις όμως - στον Λεονάρντο Ντα Βίντσι.  

Μου άρεσε πολύ επίσης το μικρό εσωτερικό θέατρο όπου είχαν παιχτεί – έτσι διαβάσαμε – αρκετά έργα του Μολιέρου.  

Και βρισκόμαστε στο πανέμορφο κάστρο Chenonceaux. Εμείς και οι διάσημες "κυρίες" που το κατοίκησαν. Μήλο του έριδος υπήρξε ο Ερρίκος Β΄ και ανταγωνίστριες η ερωμένη Ντιάν ντε Πουατιέ και η γνωστή και μη εξαιρετέα Αικατερίνη των Μεδίκων, η νόμιμη σύζυγος. Ωραία τα ιστορεί το συνημμένο άρθρο στο ΒΗΜΑ, αξίζει μια ανάγνωση. Χτισμένο επάνω (στην κυριολεξία) σε παραπόταμο του Λίγηρα, με πτέρυγες, τοξωτές γέφυρες και υπέροχους κήπους, 

με εντυπωσιακές κουζίνες στο επίπεδο του νερού για να ξεφορτώνονται οι προμήθειες απευθείας από τις βάρκες ... και, φυσικά, με τις περίφημες ντουλάπες της Αικατερίνης και τα μυστικά συρτάρια... 

Λίγο πιο μακρυά το κάστρο Amboise. Χτισμένο σε λόφο, δεσπόζει στην κοιλάδα του Λίγηρα και διακρίνεται εύκολα από τον παραποτάμιο επαρχιακό δρόμο που οδηγεί στην πολύ όμορφη ομώνυμη πόλη. Μέσα στο κάστρο που σήμερα είναι σχετικά άδειο από έπιπλα εντυπωσιακός είναι ο φαρδύς κατηφορικός διάδρομος που χρησίμευε για να ανεβοκατεβαίνουν τα άλογα! Κάπου στους κήπους βλέπεις τον τάφο του Λεονάρντο ντα Βίντσι και απολαμβάνεις τη μοναδική θέα προς την πόλη και τον ποταμό. 

Το τελευταίο κάστρο του ταξιδιού ήταν και το πιο γοητευτικό. Το κάστρο Ρινύ-Ουσέ στον ποταμό Indre. Λέγεται και κάστρο της Ωραίας Κοιμωμένης, επειδή σε μία από τις πολλές πτέρυγες ακολουθείς την εξέλιξη του γνωστού παραμυθιού με κούκλες που "παίζουν" τους ρόλους τους από αίθουσα σε αίθουσα. 

Το κάστρο σήμερα κατοικείται και τα έσοδα από την τουριστική αξιοποίηση των χώρων χρησιμεύουν στην συντήρηση του κτηρίου και των κήπων. Εκτός των άλλων, πολύ ενδιαφερουσες είναι οι συλλογές προσωπικών αντικειμένων της οικογένειας καθώς και χαρακτηριστικά ρούχα εποχής, φορεμένα σε κούκλες στους χώρους υποδοχής. 

Δείτε το παραμύθι της Ωραίας Κοιμωμένης και ονειρευτείτε! 

Η χώρα των Βάσκων και το Μουσείο San Telmo – Ιούνιος 2024

Από ένα εξαήμερο road trip στην πλευρά αυτή της Ισπανίας που έχει πάρει το όνομά της από την αρχαία φυλή των Βάσκων με την ιδιαίτερη γλώσσα και τη μοναδική πολιτισμική ταυτότητα, τι να επιλέξω ως σημαντικότερα;

Το Μπιλμπάο με την ιδιαίτερη παλιά πόλη, τις όμορφες γέφυρες του ποταμού Nervion και το παγκοσμίου φήμης Μουσείο Guggenheim; 

Τους γραφικούς πεζόδρομους και τα υπέροχους φανοστάτες του Σαν Σεμπαστιάν, στο σημείο όπου χύνεται ο ποταμός Urumea στη θάλασσα της Κανταβρίας;

Τις μικρές γραφικές πόλεις στην ακτογραμμή του Βισκαϊκού κόλπου; Στην πόλη με το περίεργο όνομα Hondarribia μάλιστα πετύχαμε ένα ετήσιο διήμερο φεστιβάλ αναβίωσης μεσαιωνικών εθίμων, από κυρίες με παραδοσιακές φορεσιές που δημιουργούσαν αριστουργήματα με έναν άγνωστο σε μας τρόπο πλέξης μέχρι σιδεράδες επί το έργον, ξυλοπόδαρους και κάτι ημιάγριους τύπους που θύμιζαν σκηνές επιδρομής βαρβάρων σε ταινίες εποχής.

Τα πεντανόστιμα pintxos (άλλο όνομα των tapas της Βαρκελώνης) ή τα υπέροχα κρασιά με μόλις 2€ το ποτήρι;

Πιστεύω παρόλα αυτά ότι, σύμφωνα και με τη στοχοθεσία του blοg, αξίζει μια ιδιαίτερη αναφορά στο μικρό μουσείο San Telmo, στην άκρη της παλιάς πόλης του San Sebastian, που παρουσιάζει τόσο με ευρήματα όσο και ψηφιακά την ιστορία των Βάσκων και της περιοχής, από τα πανάρχαια χρόνια μέχρι τη σύγχρονη εποχή.

Στο Μουσείο μπαίνει ο επισκέπτης διασχίζοντας έναν εντυπωσιακό ναό, τμήμα μιας μονής του 16^ου αιώνα  δομινικανών μοναχών  με περίτεχνες tapisseries. Αρχικά τον υποδέχονται ταφικά μνημεία και σύμβολα με επεξηγήσεις. Τα κείμενα γραμμένα στη βασκική και στην αγγλική γλώσσα.

Στη συνέχεια, περπατώντας ανάμεσα σε προθήκες και οθόνες με ψηφιακές παρουσιάσεις, περνά μπροστά του η ιστορία της περιοχής. Κατοικίες και σκεύη της καθημερινής ζωής, οπλισμός, φορεσιές των αστών, πολύτιμα αντικείμενα και κοσμήματα, πορτραίτα.

Ειδική αναφορά γίνεται στην ναυτική παράδοση της περιοχής, στον εμφύλιο πόλεμο 1936-1939 (μην ξεχνάμε τη γειτονική Guernica), αλλά και στις πολιτικές μεταβλητές που γέννησαν το αυτονομιστικό κίνημα ΕΤΑ. 

Στους ορόφους του Μουσείου υπάρχει μόνιμη έκθεση ζωγραφικής δημιουργών της περιοχής. Τα ονόματα των ζωγράφων μου ήταν άγνωστα, αλλά τα έργα με εντυπωσίασαν.